Wymiana rozrządu
Rozrząd synchronizuje ruch wału korbowego z wałkami rozrządu. Zerwany napęd w silniku z ciasną współpracą kończy się naprawą głowicy.
Co obejmuje pojęcie rozrządu
Napęd rozrządu to zespół, który przenosi obrót wału korbowego na wałki rozrządu w takim stosunku, żeby zawory otwierały się w wyznaczonym momencie. W zależności od konstrukcji przenosi go pasek zębaty, łańcuch albo, rzadziej, koła zębate.
Do zespołu należą też rolki napinające i prowadzące albo ślizgi i napinacz hydrauliczny, a w wielu silnikach napęd rozrządu obraca również pompę wody. W silnikach ze zmiennymi fazami rozrządu dochodzą regulatory na kołach wałków, sterowane ciśnieniem oleju.
Jak oceniamy stan
Pasek oceniamy wzrokowo po zdjęciu osłony: pęknięcia między zębami, wystrzępione krawędzie, ślady oleju. Rolki sprawdzamy przy zdjętym pasku, obracając je ręką i szukając szorstkości oraz luzu. Napinacz hydrauliczny sprawdzamy pod kątem wycieku i wysunięcia trzpienia.
Przy łańcuchu podstawą jest odczyt kąta korekcji fazy w sterowniku oraz porównanie znaczników przy ustawionym pierwszym cylindrze. Rozciągnięty łańcuch przesuwa fazy, co sterownik zapisuje jako niezgodność sygnałów wału i wałka. Osobnym tropem jest odgłos przy zimnym rozruchu.
Co robimy w warsztacie
Wymieniamy zestaw w komplecie, razem z rolkami i napinaczem, a przy napędzie pompy wody paskiem rozrządu także z pompą. Ustawiamy znaczniki według danych producenta, z użyciem przyrządów blokujących tam, gdzie są przewidziane.
Po założeniu obracamy wałem o dwa pełne obroty i sprawdzamy znaczniki ponownie, bo przesunięcie o jeden ząb pokazuje się dopiero po tej próbie. Śruby jednorazowe wymieniamy. Po uruchomieniu kasujemy błędy i sprawdzamy kąt korekcji fazy w danych bieżących.
Po czym poznać
- odgłos przy zimnym rozruchu z okolic osłony rozrządu
- kod błędu o niezgodności sygnału wału i wałka
- spadek mocy i trudny rozruch
- pęknięcia i ślady oleju na pasku
58 727 39 39Zamknij
Wymiana paska rozrządu
Pasek zębaty wymieniamy w zestawie z rolkami i napinaczem, a gdy napędza pompę wody, także z pompą.
Po czym poznać zużyty pasek
Guma paska twardnieje i pęka między zębami, a krawędzie strzępią się, gdy pasek biegnie nierówno po rolkach. Najgroźniejsze jest zanieczyszczenie olejem: olej rozmiękcza gumę i zrywa oplot, przez co pasek traci wytrzymałość w krótkim czasie. Dlatego wyciek z uszczelniacza wału albo wałka rozrządu jest samodzielnym powodem do pilnej wymiany.
Objawem zaawansowanego zużycia bywa piszczenie spod osłony i przeskoczenie o ząb, które daje spadek mocy, trudny rozruch i kod błędu o niezgodności sygnałów. Pasek jednak zwykle nie zapowiada awarii, dlatego wymienia się go według wymagania producenta, a nie po objawach.
Co obejmuje wymiana w naszym warsztacie
Wymieniamy zestaw: pasek, rolkę napinającą, rolki prowadzące i napinacz, a przy napędzie pompy wody także pompę i płyn chłodzący. Sprawdzamy przy tym uszczelniacze wału i wałków, bo dostęp do nich jest tylko przy zdjętym pasku.
Znaczniki ustawiamy według danych producenta, z użyciem przyrządów blokujących wał i wałki tam, gdzie są przewidziane. Po założeniu i napięciu paska obracamy wałem o dwa obroty i sprawdzamy znaczniki ponownie. Śruby jednorazowe wymieniamy, a koła wałków dokręcamy na moment z dokrętem kątowym.
Dlaczego nie zwlekać
W większości dzisiejszych silników tłok i zawór dzielą tę samą przestrzeń w różnych momentach cyklu. Zerwany pasek znosi tę synchronizację, a zawory uderzają w tłoki. Naprawa obejmuje wtedy głowicę, a bywa że i tłoki.
Awaria przychodzi bez zapowiedzi i zwykle podczas jazdy, więc nie ma etapu, w którym dałoby się zareagować na objaw. Dlatego jest to jedyna praca w tym spisie, którą wykonuje się według terminu, a nie według stanu.
Po czym poznać
- pęknięcia i wystrzępione krawędzie paska
- ślady oleju na pasku i w osłonie
- piszczenie spod osłony rozrządu
- trudny rozruch i spadek mocy po przeskoczeniu zęba
58 727 39 39Zamknij
Wymiana łańcucha rozrządu
Łańcuch rozciąga się, zamiast pękać. Objawem jest grzechot przy zimnym rozruchu i przesunięta faza zapisana w sterowniku.
Po czym poznać rozciągnięty łańcuch
Najwcześniejszym objawem jest krótki grzechot przy zimnym rozruchu, zanim ciśnienie oleju napełni napinacz hydrauliczny. W miarę zużycia odgłos się wydłuża, a potem pojawia się także na ciepłym silniku przy zmianie obciążenia.
Drugim, pewniejszym tropem jest odczyt: sterownik porównuje sygnał czujnika położenia wału z sygnałem czujnika wałka rozrządu i zapisuje niezgodność fazy. W silnikach ze zmiennymi fazami widać to również jako kąt korekcji poza zakresem. Trzecim objawem są wytarte ślizgi, których fragmenty znajduje się na sicie ssącym pompy oleju.
Co obejmuje wymiana w naszym warsztacie
Wymieniamy zestaw: łańcuch, ślizgi stałe i napinający, napinacz oraz koła, jeśli ich zęby są wytarte. Wymiana samego łańcucha na zużytych kołach kończy się szybkim powrotem objawu.
Sprawdzamy przy tym stan oleju i drożność kanału zasilającego napinacz, bo rozciągnięty łańcuch jest często skutkiem przedłużanych wymian oleju. Przy rozebranym układzie oglądamy sito ssące pompy oleju. Ustawiamy znaczniki z użyciem przyrządów blokujących, obracamy wałem o dwa obroty i sprawdzamy je ponownie. Po uruchomieniu kasujemy błędy i sprawdzamy kąt korekcji fazy.
Dlaczego nie zwlekać
Przesunięta faza zmienia moment otwarcia zaworów, przez co spada moc i rośnie zużycie paliwa. Sterownik próbuje to kompensować, ale przy większym przesunięciu wchodzi w pracę awaryjną.
Przeskoczenie łańcucha o ząb daje ten sam skutek co zerwany pasek: zawory spotykają się z tłokami. Ślizgi rozsypujące się na kawałki zatykają dodatkowo sito ssące pompy, co kończy się głodzeniem olejowym.
Po czym poznać
- grzechot przy zimnym rozruchu
- kod błędu o niezgodności sygnału wału i wałka
- spadek mocy i wzrost zużycia paliwa
- hałas z okolic pokrywy rozrządu przy zmianie obciążenia
58 727 39 39Zamknij
Wymiana wałka rozrządu
Wałek rozrządu otwiera zawory krzywkami. Zużyta krzywka zmniejsza wznios zaworu i odbiera moc na tym cylindrze.
Co się zużywa na wałku
Krzywka pracuje przez styk liniowy z popychaczem albo z dźwigienką i przenosi bardzo duże naciski. Przy przerwie w smarowaniu powierzchnia krzywki wyciera się, a jej zarys spłaszcza. Zawór otwiera się wtedy na mniejszą wysokość, przez co ten cylinder oddaje mniej mocy.
Drugim miejscem zużycia są czopy łożyskowe i gniazda w głowicy. Zwiększony luz obniża ciśnienie oleju i daje stukanie w górnej części silnika. Osobną usterką jest uszkodzenie koła impulsowego czujnika położenia wałka, po którym sterownik traci sygnał fazy i przechodzi na pracę zastępczą.
Co obejmuje wymiana w naszym warsztacie
Zdejmujemy pokrywę i mierzymy luz czopów oraz sprawdzamy zarys krzywek. Oglądamy przy tym popychacze i dźwigienki, bo wytarta krzywka zawsze pracuje w parze z wytartym elementem współpracującym, a wymiana samego wałka zostawia połowę problemu.
Przy montażu smarujemy czopy i krzywki przed pierwszym uruchomieniem, bo pierwsze sekundy pracy decydują o dotarciu powierzchni. Pokrywy łożysk dokręcamy w kolejności i etapami, na moment. Ustawiamy znaczniki rozrządu i sprawdzamy je po dwóch obrotach wału. Po uruchomieniu kasujemy błędy i sprawdzamy kąt fazy w danych bieżących.
Dlaczego nie zwlekać
Wytarcie krzywki przyspiesza samo siebie: powstający pył metaliczny krąży w oleju i ściera kolejne powierzchnie. Naprawa odłożona kończy się wymianą popychaczy, a często całej głowicy.
Nierówny wznios zaworów zmienia napełnienie cylindrów. Silnik pracuje nierówno na biegu jałowym, a sterownik zapisuje wypadanie zapłonu na cylindrze, który nie oddycha.
Po czym poznać
- stukanie w górnej części silnika
- nierówna praca i wypadanie zapłonu na jednym cylindrze
- spadek mocy bez błędów w układzie paliwowym
- kod błędu o sygnale położenia wałka rozrządu
58 727 39 39Zamknij
